ΕΝΑΣ ΗΡΩΑΣ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ

ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΠΑΤΕΡΑΚΗΣ, Ο ΚΑΤΑΔΡΟΜΕΑΣ ΠΟΥ ΓΥΡΙΣΕ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΔΗ

Τα αιματηρά γεγονότα στην Κύπρο 1963-1966

Του ΕΛ. ΧΡΙΣΤΟΦΙΔΗ

Το 1963 ο Κύπριος πρόεδρος Μακάριος έσπευσε να προτείνει τα περιβόητα «13 σημεία» του για αναθεώρηση του Συντάγματος της νεοσύστατης «Κυπριακής Δημοκρατίας», τρία χρόνια από την έναρξη εφαρμογής του. Πράγματι το σύνταγμα εκείνο, προϊόν εκβιασμού των Βρετανών δυναστών του νησιού, παρουσίασε δυσλειτουργίες λόγω της αδιαλλαξίας των τουρκο «κυπρίων» και ανισορροπίες στην διανομή της εξουσίας αφού αδικούσε κατάφωρα την ελληνική πλευρά που ενώ αριθμούσε 82% του πληθυσμού, στην διοίκηση είχε μόνο το 60-70%.
Ήταν όμως πολύ πρόωρο να καταγγελθεί το Σύνταγμα σε στιγμή μάλιστα που στην Ελλάδα υπήρχε κενό εξουσίας, λόγω της τότε αποχώρησης Καραμανλή. Βρήκαν λοιπόν την ευκαιρία οι Τούρκοι, στασίασαν, αποχώρησαν από την κοινή διακυβέρνηση, ταμπουρώθηκαν στα χωριά, στους οικισμούς και στις συνοικίες των κυπριακών πόλεων που κατοικούσαν κι έτσι δημιούργησαν μια ντε φάκτο πολυπεριφερειακή διχοτόμηση, αφού δεν ελέγχονταν από την κεντρική εξουσία. Προηγήθηκαν βέβαια διάφορα αιματηρά επεισόδια, αεροπορικοί βομβαρδισμοί της Νήσου από την Άγκυρα και καθορισμός των τουρκικών αυτών θυλάκων από τους… Βρετανούς που τις ονόμασαν "πράσινες γραμμές" από την σχετική χάραξή τους στον χάρτη της πολύπαθης Κύπρου. Τότε ακριβώς ήταν που ο αείμνηστος Γεώγριος Παπανδρέου με υπουργό άμυνας τον Π. Γαρουφαλιά απεφάσισε και έστειλε κρυφά στην Κύπρο την περιβόητη ελληνική μεραρχία για προάσπιση του Κυπριακού Ελληνισμού από τις τουρκικές απειλές. Στο μεταξύ η Τουρκία είχε αρχίσει τον παράνομο εξοπλισμό των τουρκο «κυπρίων» με μυστικές αποστολές φορτίων όπλων που γινόντουσαν νύχτα με μικρά πλεούμενα. Για να αποτραπεί αυτή η επικίνδυνη κατάσταση στάλθηκε στο όρος Πενταδάκτυλο στο βόρειο τμήμα του νησιού η «ομάδα των οκτώ του Αλεξίου», που απαρτιζόταν από σκληρά εκπαιδευμένους καταδρομείς με επικεφαλής τον Λοχία Αλεξίου. Μεταξύ τους κι ένα κρητικόπουλο, ο φαντάρος (κομάντο) Διονύσης Πατεράκης.

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΜΕ ΤΟΝ ΔΙΓΕΝΗ

Με όλες τις προφυλάξεις εγκαταστάθηκαν στο δάσος όπου τους επισκέφθηκε ο στρατιωτικός Αρχηγός της Κύπρου και ηγέτης της ΕΟΚΑ, στρατηγός Γεώργιος Γρίβας-Διγενής για να τους καλωσορίσει και να δώσει τις πρώτες οδηγίες. Ο κ Πατεράκης, τον οποίο συναντήσαμε μας περιγράφει την πρώτη αυτή συνάντηση. «Στην φαντασία μου περίμενα πως θα δώ έναν άνδρα υψηλού αναστήματος φορτωμένο με κλάρες και παράσημα,(αφού η Βουλή των Ελλήνων τον είχε κηρύξει «άξιον τέκνον της Πατρίδος»). Έμεινα άφωνος όταν είδα ένα απλό και ήρεμο άνθρωπο, χωρίς στολή και στολίδια, μονάχα με ένα πουλόβερ και χωρίς πολλά λόγια αλλά λίγα και με ουσία, με φλόγα πατριωτική και με μάτια αστραφτερά. Μας χαιρέτισε, μας αγκάλιασε, μας είπε παιδιά του και μας έκανε να συγκινηθούμε».

ΟΙ ΤΟΥΡΚΟΙ ΡΙΧΝΟΥΝ ΝΑΠΑΛΜ. ΠΡΟΔΟΣΙΑ;

Η λεβεντιά η Ελληνική δεν μετριέται με το στρέμμα, μετριέται με το πύρωμα και της καρδιάς το αίμα!
Η «ομάδα των οκτώ» συνέχιζε αθέατα τα σαμποτάζ στον εχθρό με ανατινάξεις αποθηκών, καταστροφή του παράνομου ραδιοσταθμού τους και με παρακολουθήσεις και έγκαιρες αλλά επικίνδυνες επεμβάσεις με αιματηρές συμπλοκές, όταν στις παραλίες εκφόρτωναν όπλα τα τουρκικά καϊκια. Θυμάται ο κ Πατεράκης: «ένα Σάββατο βράδυ στην εβδομαδιαία μας ενημέρωση (πάντα μας έδιναν εντολές στις 24.00’ μέσω ασύρματου που άνοιγε για λίγο χρόνο και έκλεινε αμέσως) μας είπαν να κινηθούμε στις 8 το πρωί, ενώ πάντα οι κινήσεις μας γινόντουσαν νύκτα. Δεν μας άρεσε αυτό αλλά έπρεπε να εκτελεσθεί. Ξεκινήσαμε ακροβολισμένοι με παραλλαγή και μεγάλη προφύλαξη και ξαφνικά την ηρεμία του πρωινού τάραξε ο ήχος των αεροπλάνων που συνεχώς γινόταν πιο έντονος , όταν ένα από αυτά πέρασε πολύ χαμηλά σχεδόν στις κορυφές των πεύκων κι ένα αλλό ψηλότερα που άφησε στο κενό κάτι σαν βαρέλι. Αμέσως έγινε ο μεγάλος χαμός. Η έκρηξη ήταν τόσο ισχυρή που σείσθηκε ο τόπος, λάμψεις και φωτιά περιέλουσαν το δάσος , τα αυτιά μου βούιζαν, πονούσαν και δεν είχα ακοή. Το ωστικό κύμα παρέσυρε εμένα και τον λοχία μου για αρκετά μέτρα. Όταν μπόρεσα να μισοσηκωθώ, φώναξα μα δεν άκουα τίποτε, ξαφνικά είδα θαμπά τον λοχία να σέρνεται προς εμένα, ήταν ματωμένος όπως κι εγώ. Ανεβήκαμε με δυσκολία ένα μικρό ύψωμα που τελικά ήταν αυτό που μας χώριζε από τον θάνατο διότι είδα εκεί τους συναδέλφους μου κομματιασμένους και ψημένους σε ένα «κρανίου τόπο». Απομακρυνθήκαμε μέχρι που βρήκαμε μια σπηλιά για κάλυψη όπου καταφύγαμε. Η ακοή άρχισε να επανέρχεται, όμως ακόμη και σήμερα, 44 χρόνια μετά ακούω έναν ήχο ατελείωτο. Τα κορμιά μας ήταν πονεμένα μέσα στην κάπνα και το αίμα και η δίψα μας στέγνωσε το στόμα. Ισιώσαμε λίγο τις πέτρες και ξαπλώσαμε. Σκέφθηκα πως μέχρι εδώ ήταν. Να μετακινηθούμε δεν μπορούσαμε, νερό και τροφή δεν είχαμε, ο ασύρματος είχε καεί, ανήμποροι και καθηλωμένοι σε ένα ορεινό και δύσβατο σημείο. Την 3η μέρα πήγαμε και θάψαμε τα κομμάτια από τα κορμιά των συναδέλφων μας στον κρατήρα που έκανε η βόμβα, με μεγάλη δυσκολία από την συναισθηματική φόρτιση, την δυσάρεστη μυρωδιά και επειδή στα χέρια μας κολλούσε το καμμένο δέρμα τους! Άμα τελειώσαμε την μακάβρια αυτή αποστολή ξεσπάσαμε σε κλάματα, πώς μπορείς να μην λυγίσεις με τα φοβερά παιχνίδια της μοίρας! Η πείνα άρχισε να μας δείχνει το σκληρό της πρόσωπο. Το πρωί με την υγρασία είδα έξω από την σπηλιά ένα σαλίγκαρο. Τον άρπαξα και τον έφαγα, αυτό ήταν το φαγητό μας κάθε μέρα μαζί με ό,τι χόρτο βρίσκαμε που δεν ήταν πικρό. Τα αδύναμα και σχεδόν σκελετωμένα κορμιά μας περίμεναν το τέλος μας, εάν δεν γινόταν κάποιο θαύμα».

Η ΣΩΤΗΡΙΑ ΚΙ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ … «ΜΗΤΡΥΙΑ ΕΛΛΑΔΑ»

Το μαρτύριο αυτό του Πατεράκη και του Αλεξίου κράτησε 48 μέρες, όπως μαρτυρούν οι γραμμές που τραβούσαν κάθε μέρα στον θόλο της σπηλιάς οι αφανείς ήρωες του Πενταδάκτυλου! Μέχρι που μια μέρα τυχαία βρέθηκε άνας άνδρας στο βουνό τους είδε κι έφερε βοήθεια. Σε λίγο τους μάζεψαν τρείς καλόγεροι και τους μετέφεραν στον «σωτήρα» τους τον αρχιμανδρίτη Φώτιο Κωνσταντινίδη. Θυμάται ο Διονύσης: «Μας πήγαν σε ένα μοναστήρι, έκοψαν τα υπολείμματα των ρούχων που ήταν βρώμικα και κολημμένα στο δέρμα μας , μας έπλυναν με ζεστό νερό και σαπούνι και μας φόρεσαν δικά τους ρούχα, ενώ μας έδωσαν σούπα και ψωμί με τυρί για να στανιάρουμε». «Την επόμενη μας πήγαν στο νοσοκομείο. Ατελείωτες εξετάσεις, ακτίνες, ενέσεις, μας έσπασαν κάποια κόκκαλα που είχαν κολλήσει στραβά. Η νοσηλεία κράτησε πέντε μήνες! Κατά την διάρκειά της μας επισκέπτονταν εκπρόσωποι του Στρατηγού, ο αρχιμανδρίτης Φώτιος, δασοφύλακες του πενταδάκτυλου, ο εντεταλμένος τροφοδότης μας Ανδρέας Χαραλάμπους και η ζωή μας άρχισε πάλι να έχει νόημα κι ελπίδα. Τελικά μέσω της ΕΛΔΥΚ (ελλαδικό στρατιωτικό τμήμα Κύπρου) μας προώθησαν στην μητρυιά πατρίδα όπου φθάσαμε με το καράβι στο ναυτικό κέντρο ΠΑΛΑΣΚΑ. Εκεί νοιώσαμε ντροπή και αηδία όταν άδειασαν χάμω τις αποσκευές μας, μην τυχόν φέραμε λαθραία τσιγάρα και αναπτήρες ronson!!! Μετά μας στρίμωξαν σε ένα μικρό τζιπ και μας πήγαν στην Ομόνοια όπου μας παράτησαν στο έλεος του θεού, χωρίς χαρτιά και χωρίς μια δραχμή! Αυτή ήταν η ταπεινωτική υποδοχή στα βασανισμένα παιδιά που τίμησαν την Ελλάδα σε ένα ελληνικό νησί κι άφησαν ό,τι πολυτιμότερο είχαν, νιάτα, αίμα, συναδέλφους! Τι ντροπή, τι ειρωνία, τι προδοσία! Πήρα ένα ταξί για την Καλλιθέα όπου έμενε η μάνα μου, ενώ ο ταξιτζής που άκουσε τα καθέκαστα, συγκινήθηκε και δεν μου ζήτησε λεφτά. Στο μεταξύ όλοι μας θεωρούσαν νεκρούς από τα ναπάλμ και οι δικοί μου έκαναν μνυμόσυνα γι αυτό και λιποθύμησε η μάνα όταν με αντίκρυσε. Ας σημειωθεί ότι όλως περιέργως, τα γράμματα που έστελνα από το νοσοκομείο δεν έφθασαν ποτέ στον προορισμό τους! Μετά από χρόνια πήγα να συναντήσω τον τότε υπουργό άμυνας Ευάγγελο Αβέρωφ. Έννοιωσα ντροπή, αηδία και απογοήτευση για τον τρόπο που με αντιμετώπισε! Έφυγα και ξανακλείστηκα στον εαυτό μου παλεύοντας να ξεπεράσω το «σύνδρομο του Βιετνάμ» και να ξεχάσω τις τραγικές εικόνες των κομματιασμένων συναδέλφων μου».

ΑΡΓΗΣΕ Η ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΑΛΛΑ ΗΡΘΑΝ ΟΙ ΤΙΜΕΣ

Ο Ελλαδίτης αγωνιστής του όρους Πενταδάκτυλου (στο οποίο όρος μετά την εισβολή και κατοχή, έχουν χαράξει οι βαζιβουζούκοι μια τεράστια σημαία του ψευδοκράτους) καταλήγει την αφήγησή του λέγοντας : «Μετά από 40 χρόνια ήρθε η δικαίωση. Με την καταλυτική συμπαράσταση και επίπονη προσπάθεια του φίλου δημοσιογράφου Κώστα Χαρδαβέλα με τις εκπομπές του από το ΑΛΤΕΡ , παρά τις απειλές και ύβρεις από τους ενόχους, καταφέραμε να αφυπνίσουμε τους κυπρίους αδελφούς μας και να φέρουμε την περίπτωσή μας στην επιφάνεια. Σε χρόνο ρεκόρ, με πρωτοβουλία και χρηματοδότηση του Έφεδρου καταδρομέα Λεμεσσού Μάκη Σαββίδη, ανήγειραν μεγαλοπρεπές Ηρώο για να μπορούμε να καταθέτουμε ένα στεφάνι, λίγο λιβάνι να καίει κι ένα δάκρυ να κυλά στο ετήσιο μνημόσυνο που κάποιοι αμετανόητοι Έλληνες της Κύπρου θα μας κάνουν!»
Έτσι με την δημοσιότητα που πήρε το θέμα τόσο στην Ελλάδα όσο και από όλους τους τηλεοπτικούς σταθμούς της μεγαλονήσου , ήρθε η αναγνώριση, αλλά φεύ, μόνο από την Κυπριακή πλευρά, διότι η επίσημη Ελλάδα δεν αναγνωρίζει «Κυπριακό Πόλεμο» καθότι «η Κύπρος κείται μακράν» κατά τον Μακεδόνα Κ. Καραμανλή. Ο βετεράνος καταδρομέας Διονύσης Πατεράκης, εδώ και πολλά χρόνια Ηλιουπολίτης, έλαχε της τιμής να δαφνοστεφανωθεί σε ειδική τελετή στην Λεμεσσό. Το Ηρώο που στήθηκε κι έχει τίτλο

Ο ΤΟΛΜΩΝ ΝΙΚΑ, αναφέρει:

ΟΙ ΑΘΕΑΤΟΙ ΗΡΩΕΣ
Ελλαδίτες καταδρομείς από τους 300 του Λεωνίδα έως τους 8 του Αλεξίου, πάντοτε ολιγάριθμοι, πάντοτε με το μέτωπο στραμμένο στον εχθρό, συχνά προδομένοι, ποτέ ηττημένοι.
ΕΠΕΣΑΝ ΥΠΕΡ ΠΑΤΡΙΔΟΣ ΣΤΟΝ ΠΕΝΤΑΔΑΚΤΥΛΟ ΣΤΙΣ 31 ΙΟΥΛΙΟΥ 1966:
ΑΧΙΛΑΡΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΕΒΕΖΑ
ΜΠΑΛΤΖΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΑΙΓΑΛΕΩ ΑΘΗΝΩΝ
ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΡΑΤΑ ΑΙΓΙΑΛΕΙΑΣ
ΧΡΥΣΑΦΙΔΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΑΠΟ ΚΑΒΑΛΑ
ΣΤΑΝΕΛΟΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΑΠΟ ΤΑ ΤΑΜΠΟΥΡΙΑ ΠΕΙΡΑΙΑ
ΣΦΙΝΤΕΡΙΚΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΣΑΜΟ
ΕΠΙΖΗΣΑΝΤΕΣ ΤΗΣ ΟΜΑΔΟΣ
ΛΟΧΙΑΣ ΑΛΕΞΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΣΚΙΑΘΟ
ΠΑΤΕΡΑΚΗΣ ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΧΑΝΙΑ ΚΡΗΤΗΣ
ΑΕΙ ΜΑΧΙΜΟΙ ΚΡΑΤΟΥΝ ΖΩΝΤΑΝΗ ΤΗΝ ΜΝΗΜΗ ΤΩΝ ΣΥΜΠΟΛΕΜΙΣΤΩΝ ΤΟΥΣ, ΙΕΡΗ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΓΕΝΕΕΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Ορκίζομαι εις τον Θεό κι όρκο βαρύ θα κάμω, ας δώ την Κύπρο Λεύτερη κι ύστερα ας αποθάνω!